İsveç merkezli V-Dem Enstitüsü, her yıl düzenli olarak hazırladığı Liberal Demokrasi Endeksi 2022 raporunu yayımladı. V-Dem’in raporuna göre, 2021’de ortalama demokratik haklar 1989 yılı seviyelerine indi. Son 30 yıllık demokratik ilerlemeler yerini otoriterliğe bıraktı. Peki, dünyanın en demokratik ülkeleri hangileri? Türkiye, demokratik bir ülke mi? Raporda Türkiye hakkında neler yazıldı?
Dünya nüfusunun yüzde 70’i, yani 5,4 milyar insan diktatörlükle yönetilen ülkelerde yaşıyor. V-Dem’in verilerine göre, demokrasi ile yönetilen ülke sayısı 42 ile 2012 yılında zirve yaparken, şu an 25 yılın en düşük seviyesine geriledi. Dünyada sadece 34 ülke demokrasi ile yönetiliyor. Demokratik gerileme özellikle Asya-Pasifik, Doğu Avrupa, Orta Asya ve Doğu Avrupa ülkelerinde belirgin olarak gözlendi.
TÜRKİYE DEMOKRATİK BİR ÜLKE DEĞİL: BİRÇOK AFRİKA ÜLKESİNE GEÇİLDİ
V-Dem’in 2022 raporuna göre, dünyada demokrasinin en kötü olduğu ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor. Türkiye, 179 ülkenin yer aldığı listenin 147. basamağında bulunuyor. Türkiye’nin demokrasi puanı 0-1 arasında 0,11 olarak açıklandı. Türkiye, Avrupa kıt’asında demokrasinin en kötü olduğu 3 ülke arasında ve Belarus ve Rusya’dan sonra geliyor.
V-Dem’in raporunda Türkiye hakkında önemli bilgiler paylaşıldı. Türkiye’yi 2021 yılında otokratikleşen ülkeler arasında zirvede gösteren V-Dem, Benin, Macarsitan ve Türkiye’deki otokrasileşmenin hızla devam ettiği ve ülkelerdeki muhalif figürlerin tutuklanarak susturulduğunu yazdı. Raporda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında da dikkat çekici ifadeler kullanıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve AKP’nin 2002 yılında ülkenin iktidarına geçmelerinin ardından, siyasi kutuplaşmanın gittikçe arttığı açıklandı. Erdoğan’ın kutuplaşmayı demokrasiyi yıkmasını sağlamak için stratejik bir araç olarak gördüğü iddia edildi.
İSKANDİNAV ÜLKELERİNDEN DEMOKRASİ DERSİ
Dünyanın en demokratik ülkeleri sıralamasına İskandinav ülkeleri damga vurdu. İsveç listenin en tepesinde yer aldı. V-Dem’in İsveç’e verdiği demokrasi puanı ise 0,88 oldu. Bu alanda İsveç’in ardından aynı puana sahip Danimarka geldi. Demokrasi sıralamasının üçüncü basamağında 0,86 puan ile Norveç yer aldı. Dünyanın en demokratik 10 ülkesinin 8’i Avrupa’dan. Güney Amerika ülkesi Kosta Rika 4. sırada yer alırken, Yeni Zelanda 0,84 puan ile 5’nci sırada kendisine yer buldu.
Avrupa Birliği’nin (AB) dev ülkesi Almanya, İrlanda ile aynı puanı paylaşarak 9 ve 10’uncu sıraları elde etti.
SAVAŞTAKİ İKİ ÜLKENİN SIRALAMADAKİ DURUMU NE?
Dünya gündemini son 10 günde etkisi altına alan Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş her geçen gün büyüyor. Demokrasi alanında Rusya’yı 3’e katlayan Ukrayna, demokratik bir ülke olarak gösterilmese bile 0,32 puan ile listenin 99. sırasında yer alıyor. Uzun yıllardır demokrasisi en zayıf ülkeler arasında gösterilen Rusya ise 0,1 puan ile 151. sırada yer aldı.
DEMOKRASİSİ EN KÖTÜ ÜLKE ERİTRE: BELARUS’UN KARNESİ ZAYIF
V-Dem’in raporuna göre, dünyada demokrasisi en kötü olan ülke Eritre oldu. Afrika kıtasında yer alan ülkenin demokrasi puanı 0,01 olarak açıklandı. Bu alanda Eritre’nin ardından aynı puandaki Kuzey Kore geliyor. Taliban’ın yönetimine geçen Afganistan 0,02 puan ile 177. sırada yer alıyor.
Aleksandr Lukaşenko yönetimindeki Belarus’un demokrasi karnesi ise zayıflamaya devam ediyor. V-Dem’in 2021 raporunda 163. sırada yer alan Belarus, bir senede 12 sıra birden kaybetti ve 175. sıraya geriledi.
