The Guardian: İngiltere, önceden hazırlığı yapılmış bir “darbe”yle muhaliflerini ezen Erdoğan’a silah satılmasını tartışıyor. Andres Smith: Türk halkının hakları, silah şirketlerinin kâr etmesinden daha önemli.
İngiltere, en büyük silah müşterilerinden biri olan Türkiye’ye silah satışını durdurmayı tartışıyor. Erdoğan’ın özellikle 15 Temmuz’dan sonra muhaliflere karşı uyguladığı baskı ve sindirme politikası, cezaevlerinde uyguladığı işkence bu tartışmanın çıkış sebebini oluşturuyor. The Guardian’da çıkan analizde, İngiltere’nin, 15 Temmuz sonrası muhalifleri daha çok ezen Erdoğan Türkiye’sine 50 milyon pound’luk silah ve askeri lojistik sattığı belirtildi ve Türkiye’nin İngiliz yapımı silahların en büyük müşterilerinden biri olduğunun altı çizildi. Ancak Erdoğan’ın uyguladığı insan hakları ihlallerinin bu alış-verişin sorgulanmasına neden olduğu ifade edildi.
Erdoğan yetki gaspı yapıyor
The Guardian’ın analizinde TBMM’den geçirilen anayasa değişikliğine de geniş yer ayrıldı. Erdoğan’ın çok kapsamlı yeni yetkiler elde edeceği, bakanları, yargıçları istediği gibi seçebileceği hatırlatıldı, başbakanlık makamının ise tamamen baltalandığını izah etti, “Eleştiriler bunun bir yetki gaspı olduğu yönünde” diye yazdı.
Kara listeye atıf
Analizde Erdoğan Türkiye’sinin vatandaşlarına uyguladığı keyfi muamelelere de geniş yer verildi. 15 temmuz sonrası 125 binden fazla kişinin görevlerinden ihraç edildiği ya da meslekten atıldığı, 40 bin civarında vatandaşın da tutuklandığı hatırlatıldı. İnsan Hakları örgütlerinin muhaliflere işkence yapıldığına dair raporlarına atıf yapılırken, gelinen noktada durumun vahameti şu keyfi gelişmeyle özetlendi: Türkiye, 10 bin sosyal medya kullanıcısını terörizme destek veriyor mu vermiyor mu diye araştırdığını açıkladı.
“Erdoğan’a silah satmayın”
The Guardian analizinde şöyle denildi: Türkiye’ye silah satılmasına karşı kampanya yürüten isimlerden biri olan Andrew Smith, “Türkiye’de siyasi durum belirsiz. Baskının daha da artacağı görülüyor” diyerek önlem alınmasını istedi. Smith şöyle devam etti: “Silah satışını değil insan haklarına teşviği artırmanın ve bununla ilgili tedbir almanın tam zamanı. Darbe sonrası yaşananlar Türkiye’de demokrasiyi erozyona uğrattı ve İngiltere bu durumu meşrulaştıramaz. Türk halkının hakları silah şirketlerinin kar yapmasından daha önemli.”
Erdoğan darbeyi biliyordu, kullandı
The Guardian ayrıca 15 Temmuz darbesiyle ilgili şüphelere de yer vererek, darbe tiyatrosuyla ilgili AB’nin geçen hafta yayınladığı raporu hatırlattı. Gazete “Erdoğan darbeyi biliyordu, muhaliflerine karşı operasyon yapabilmek için bunun olmasına izin verdi” bilgisini paylaştı ve şöyle yazdı: “AB raporuna göre MİT, problem çıkarabilecek potansiyel tüm muhalifleri fişlemeye yıllar önceden başladı. Bu listede 2013’te Gezi Parkı’nda Erdoğan karşıtı gösteriye katılan sivil aktivistler de vardı. Darbenin hemen ardından gerçekleşen kitlesel tutuklamalar zaten hazırlanmıştı. Darbe, daha önceden planlanan ve hazırlanan sindirme operasyonu için bir katalizörden ibaretti.”
